Đại học không còn là con đường duy nhất
Mỗi năm, nhiều sinh viên tốt nghiệp với kỳ vọng có một công việc ổn định. Nhưng thực tế cho thấy không ít người ra trường vẫn thất nghiệp, làm trái ngành hoặc phải chọn những công việc tạm thời để có thu nhập.
Những con số "biết nói" từ thị trường lao động
Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê Việt Nam năm 2025, bức tranh việc làm của giới trẻ đang đối mặt với nhiều thách thức rõ rệt:
8,64% là tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên 15 - 24 tuổi, mức này cao hơn rất nhiều so với mặt bằng chung của thị trường lao động.
1,4 triệu là số thanh niên được ghi nhận không đi học, không đi làm và cũng không tham gia bất kỳ chương trình đào tạo nghề nào.
Khoảng trống giữa giảng đường và doanh nghiệp
Vấn đề không nằm ở việc người trẻ thiếu cố gắng, mà cốt lõi nằm ở một lộ trình học tập còn nặng lý thuyết, thiếu thực tế và chưa gắn chặt với nhu cầu của doanh nghiệp.
Nhiều gia đình sẵn sàng đầu tư hàng trăm triệu đồng cho 4 - 5 năm đại học của con em mình. Thế nhưng, sau khi tốt nghiệp, sinh viên vẫn rơi vào vòng lặp:
Thiếu kinh nghiệm làm việc thực tiễn.
Thiếu các kỹ năng mềm và kỹ năng chuyên môn cần thiết.
Phải mất thêm rất nhiều thời gian chỉ để thích nghi với môi trường lao động thực tế.
Kỹ năng thực chiến: Yếu tố quyết định cơ hội
Trong bối cảnh cạnh tranh, doanh nghiệp hiện nay luôn khát nhân sự làm được việc ngay.
Bằng cấp vẫn có giá trị quan trọng nhất định, nhưng điều thực sự giúp ứng viên ghi điểm và nắm bắt cơ hội nghề nghiệp lại nằm ở:
Kỹ năng thực chiến sắc bén.
Kinh nghiệm cọ xát thực tế.
Khả năng thích nghi nhanh nhạy với biến động của thị trường.
Hướng đi mới: Chọn thực tế thay vì đi theo số đông
Từ thực trạng trên, mô hình học tập gắn liền với doanh nghiệp (vừa học vừa làm, được tài trợ chi phí và cam kết cơ hội việc làm sau đào tạo) đang trở thành một hướng đi mang tính thực tế và bền vững hơn.
"Người trẻ không nên chọn tương lai chỉ vì số đông đang chọn như vậy."
Một lộ trình học tập đúng đắn phải mang lại giá trị thực: giúp sinh viên có nghề, có kỹ năng, có kinh nghiệm và đủ bản lĩnh để đi làm ngay sau khi hoàn thành chương trình.
Chọn con đường thực chiến không phải là đi đường tắt. Đó là sự chủ động chọn một hướng đi thông minh, phù hợp hơn với thực tế xã hội và đón đầu chính xác nhu cầu nghề nghiệp trong tương lai.
